BES'te emeklilik tarihi iki ayrı eşiğin daha geç olanıdır: sisteme ilk giriş tarihinizin 10. yıl dönümü ve 56. doğum gününüz. Bu koşullardan yalnız birini sağlamak yeterli değildir. İlk kez 40 yaşında sisteme giren kişi 50 yaşında 10 yılı tamamlar fakat 56 yaşını bekler; 52 yaşında başlayan kişi ise 56 yaşında yaş koşulunu sağlasa da 62 yaşında 10 yılı doldurur.
Pratik formül: Tahmini emeklilik hakkı tarihi = “ilk BES giriş tarihi + 10 yıl” ile “56. doğum günü” tarihlerinden hangisi daha geçse o tarih. Kesin tarihi BES Mobil veya emeklilik şirketinizden doğrulayın.
Örneklerle 10 Yıl–56 Yaş Hesabı
| Bugünkü yaş | Sistemde geçen süre | Eksik koşul | En erken hak |
|---|---|---|---|
| 58 | 7 yıl | 3 sistem yılı | 10 yıl tamamlandığında |
| 50 | 12 yıl | 6 yaş yılı | 56. doğum gününde |
| 56 | 10 yıl | Yok | İki koşulun sağlandığı tarihte |
| 35 | 10 yıl | 21 yaş yılı | 56. doğum gününde |
Tablo tam gün hesabı yapmaz. Örneğin 10. yıl 12 Mart'ta, 56. doğum günü 20 Eylül'deyse hak 20 Eylül'de doğar. Talebi koşulun dolmasından önce iletmek yerine şirket ekranındaki emeklilik tarihini esas alın.
10 Yıl, 120 Düzenli Ödeme Demek mi?
EGM kuralı “sisteme ilk giriş tarihinden itibaren 10 yıl sistemde kalma” şeklindedir. Katkı payına ara verilmesi sözleşmeyi kendiliğinden kapatmaz; ancak düzensiz ödeme statüsü, ara verme kesintisi ve birikimin daha yavaş büyümesi gibi sonuçlar doğurabilir. Açık sözleşmenizdeki gerçek sistem süresini yalnız banka dekontlarından saymak yerine BES Mobil ve şirket kayıtlarından kontrol edin. Ara verme ayrıntıları BES ödemeye ara verme rehberinde yer alır.
Sözleşme daha önce sonlandırılmış, yeni bir sözleşme açılmış veya eski dönem için özel süre uygulaması bulunuyorsa basit takvim hesabı yanıltabilir. Özellikle 1 Ocak 2013 öncesi sistemde bulunan katılımcılar için Devlet katkısı hakediş süresinde geçişe ilişkin ek süreler bulunur; bu düzenleme emeklilik tarihiyle aynı hesap değildir.
10 Yıl Dolunca Ne Kazanılır?
On yılı tamamlayıp 56 yaşı doldurmayan kişi emekli sayılmaz; normal ayrılırsa Devlet katkısı hesabının yüzde 60'ına hak kazanır ve ödemenin getiri kısmında yüzde 10 stopaj uygulanır. Emeklilik hakkı iki koşulla kazanılıp kullanıldığında Devlet katkısı hakedişi yüzde 100'e çıkar ve getiri üzerinden yüzde 5 stopaj uygulanır. Oranların örnek hesabı için BES çıkış stopajı sayfasına bakın.
| Sistem süresi / durum | Devlet katkısı hakedişi |
|---|---|
| 3 yıldan az normal ayrılma | %0 |
| En az 3 yıl | %15 |
| En az 6 yıl | %35 |
| En az 10 yıl, emeklilik hakkı olmadan | %60 |
| Emeklilik, vefat veya maluliyet | %100 |
Birden Fazla Sözleşme Varsa
Birden çok emeklilik sözleşmeniz bulunabilir ve başlangıç tarihleri farklı olabilir. EGM rehberine göre sözleşmelerden en az birinden emeklilik hakkı elde ettiğinizde, yürürlükteki sözleşmelerinizin bulunduğu şirketlerden birinde emeklilik talebinde bulunabilirsiniz. Farklı şirketlerdeki seçtiğiniz BES hesapları, OKS sertifikaları hariç, emeklilik işlemi için birleştirilebilir.
Birleştirme otomatik değildir. Hangi hesapların seçileceği, her sözleşmenin fonu, kesintisi, özel faydası ve lehtar kaydı görülerek kararlaştırılmalıdır. Seçilen şirket diğer şirketlere başvurur; hesap birleştirme tamamlandıktan sonra emeklilik ödeme süreci başlar.
BES ile SGK Emekliliği Aynı Değildir
BES'teki 56 yaş ve 10 yıl şartı, SGK'dan yaşlılık aylığı bağlanma koşulu değildir. Prim günü, sigortalılık başlangıcı veya çalışma statüsü BES emeklilik tarihini belirlemez; BES'ten emekli olmak da kendiliğinden SGK aylığı bağlatmaz. İki sistemin sorgu farkı SGK emeklilik ve BES karşılaştırma rehberinde açıklanır.
Kesin Tarihi Nereden Sorgularım?
- EGM'nin BES Mobil uygulamasına e-Devlet doğrulamasıyla girin.
- Sözleşme ayrıntılarında ilk giriş ve tahmini emeklilik tarihini kontrol edin.
- Birden çok sözleşme varsa her birinin şirketini, başlangıcını ve statüsünü listeleyin.
- Emeklilik şirketinden hesap bildirim cetveli isteyin; kayıtlar farklıysa yazılı düzeltme talebi verin.
- Hak tarihine geldiğinizde şirketten emeklilik talep formu ve bilgi formunu alın.
Hak Kazanınca Otomatik Ödeme Olur mu?
Hayır. Koşulları sağlamak emeklilik hakkını doğurur; birikim otomatik olarak banka hesabına gönderilmez. Katılımcı sistemde kalmaya, katkı ödemeye ve fonlarını yönetmeye devam edebilir ya da emeklilik hakkını kullanmak için talep verir. Talep üzerine şirket emeklilik formu, bilgi formu ve hesap bildirim cetvelini sunar. Toplu ödeme, programlı geri ödeme ve yıllık gelir sigortası arasındaki farklar emeklilik ödeme seçenekleri rehberinde karşılaştırılmıştır.
Yasal uyarı: Tarih örnekleri genel kuralı anlatır. Kesin sistem süresi ve emeklilik hakkı, EGM ile emeklilik şirketinin kayıtlarına göre belirlenir.